Home > Vitamine K, injectie of druppels?

Vitamine K, injectie of druppels?

In juni 2021 kwam het volgende nieuws in de media:

“Zuigelingen krijgen voortaan kort na de geboorte een injectie met vitamine K toegediend. Die vitamine is nodig om bloed te laten stollen; een tekort kan bloedingen veroorzaken, bijvoorbeeld in de hersenen. Pasgeborenen krijgen nu in de meeste gevallen ook al vitamine K toegediend, maar via druppels. De Gezondheidsraad adviseerde vier jaar geleden al om met injecties te gaan werken, omdat die beter werken bij baby’s met een verstoorde vetopname.”

We krijgen regelmatig vragen over vitamine K op ons spreekuur. Wij geven vitamine K alleen na toestemming van de ouder(s). We geven deze vitamine K via druppels in het mondje. Dit is voldoende voor de eerste 8 dagen. Daarna kun je als ouders zelf vitamine K geven, verkrijgbaar (zonder recept) in drogist, apotheek of supermarkt. Alleen op uitdrukkelijk verzoek (van arts of ouders) kunnen we vitamine K per injectie geven, maar dat komt erg weinig voor.

De bronafbeelding bekijken

Mocht je meer willen lezen over de onderbouwing van onze werkwijze, zie hieronder:

Brief naar de KNOV (beroepsvereniging verloskundigen)

Naar aanleiding van het sturen van een vragenlijst van het RIVM betreffende het voorstel tot het wijzigen van de toediening van vitamine K aan baby’s op 18 april 2019, valt op dat de gevolgde procedure zorgelijk is.
1. De vragenlijst is gestuurd in een periode waarin Pasen valt en velen vakantie hebben. Daarnaast is er een instuurperiode van drie weken. Om de achterban goed te bevragen is dit zowel een onhandige als een te korte periode.
2. Er lijkt met eerdere commentaar niets te zijn gebeurd zoals met de brief van de NVK die tevens ondertekend is door Stichting Kind en Gezin, ANJ Jeugdartsen Nederland, BO Geboortezorg, KNOV en NVOG dd 16 februari 2018 aan VGP.
De KNOV gaf al eerder aan dat de term flesvoeding niet de juiste term is in de context. Flesvoeding kan afgekolfde moedermelk of kunstmatige zuigelingenvoeding bevatten.
3. Er zijn nu heel veel partijen aangeschreven waardoor het lijkt dat RIVM in zee wil gaan met de partij die het beleid van de RIVM klakkeloos wil volgen.
4. In het beleid zit een financieel voordeel verweven voor degene die het beleid van intramusculaire toediening zal volgen (is een andere handeling dan orale druppels toedienen).

De ziekte waar het om gaat

5. Bij doornemen van alle stukken valt op dat er weinig onderbouwing is voor de beleidsverandering. De aandoening is uiterst zeldzaam. Naast dat het weinig voorkomt, wordt verwacht dat per 160.000 kinderen die een invasieve handeling moeten ondergaan (pijn, stress bij elke baby en de ouders), slechts 2 kinderen per jaar spaart. Het injecteren en counselen zal een flinke toename in kosten betekenen. In het kader van zinnige en zuinige zorg en in het kader van kindvriendelijkheid is dit niet gewenst. Daarbij wordt er vluchtig heen gegaan over mogelijke complicaties en ongemak voor de baby. De kosten kunnen beter worden besteed aan het verbeteren van de borstvoedingscijfers waar voor de algehele gezondheid van baby’s veel grotere winst te behalen valt.
6. Er wordt in geen enkel bijgevoegd document bij de vragenlijst van de RIVM een oorzaak gegeven waarom baby’s die kunstmatige zuigelingenvoeding krijgen een betere vetabsorptie zouden hebben (hoe kunnen zorgverleners dit uitleggen als experts het niet eens lijken te weten). Hoe de suppletie van vitamine K de verstoorde vetopname bij borstgevoede baby’s compenseert, wordt niet vermeld.
7. In de brief van 12 september 2016 aan de Gezondheidsraad wordt verwezen naar een verschenen artikel in het wetenschappelijk tijdschrift ‘Pediatrics’, dit artikel ligt dus aan de basis maar lijkt niet meer terug te komen in de stukken. Mw. drs. E.I. Schippers vraagt naar een wetenschappelijke onderbouwing om haar besluit te versterken. In het achtergronddocument wordt uitgegaan van schattingen en aannames om het nieuwe beleid te rechtvaardigen. Daarnaast zijn onduidelijkheden over het type preparaat. De onderbouwing van de intramusculaire injectie is met deze onderbouwing te zwak om dit nieuwe beleid te kunnen ondersteunen.

De onderbouwing van het advies

8. Alle landen verschillen cultureel/ maatschappelijk van elkaar. Ook het verzamelen van gegevens kan verschillen. Dat kan de verschillen in cijfers van dezelfde methode geven. Om één land op één onderwerp zonder context aan te halen, is vreemd.
9. Met een gecombineerd aanbod van intramusculaire injectie en orale toediening in Engeland scoort Zwitserland met enkel 3 orale toedieningen van 2 mg beter. Dit pleit ervoor om in Nederland enkel de orale vorm aan te bieden.
10. De acceptatie van orale toediening zal voor de Nederlandse populatie vele malen beter scoren dan wanneer de intramusculaire toediening wordt nagestreefd. Ouders in Nederland zijn kritisch en aan autonome, geïnformeerde beslissingen wordt veel waarde gehecht.
11. En last but not least, door het voorgestelde beleid met intramusculaire injecties wordt borstvoeding in een slecht daglicht geplaatst. Het betekent voor ouders dat als ze kiezen voor borstvoeding, ze te horen krijgen dat hun kind dan in principe een intramusculaire injectie zal krijgen. Kiezen ze voor kunstmatige zuigelingenvoeding, dan hoeft hun kind geen prik waardoor dit de keuze van ouders kan beïnvloeden. “Wil je borstvoeding geven, dan geven wij je kind een vervelende spuit in zijn beentje.” Kunstvoeding heeft veel gezondheidsnadelen en kost per jaar kinderlevens. Dit aspect moet zwaar worden meegewogen in de beslissing.
Na het zorgvuldig lezen van alle stukken en rekening houdend met alle bovengenoemde punten, heeft het toedienen van vitamine K per injectie per saldo geen meerwaarde.
Met vriendelijke groeten,
Tineke De Backer,
verloskundige &lactatiekundige IBCLC
Ooievaar Ede

Wij zijn 24/7 bereikbaar op tel: 0180 31 63 57
Bij spoed kies optie 1. Bij langdurig geen gehoor kun je bellen naar de dokterstelefoon 010 2865055.

Om een afspraak te maken / te wijzigen of niet dringende vragen zijn we bereikbaar op maandag t/m vrijdag van 8:00-16:30 uur